Susarak Anlat

 Bizim de okulumuz açıldı ne var yani. Herkesin okulu açılmış, hava atıyorlar, bizim de açıldı okulumuz. Hatta bugün play&learn vardı. Oynayalım – öğrenelim, oynadık – öğrendik. Çok eğlenceliydi. Gerçi benim için 7,5 kg la bir oraya bir buraya koşmak oldukça yorucu oldu ama olsun.

    Ortada bir sürü farklı milletten çocuk dolanıyor. Afrikalı, Azeri, Rus, Türk, İngiliz… Ülke Azerbaycan, dil karışık. Dört dil ; Azerice, Türkçe, Rusça, İngilizce. Herkes birbirini anlıyor. Ortamda tek ortak dile sahip varlıklar bebekler. Dil Bebekçe. Okumaya devam et Susarak Anlat

Fırınlama İşlemi Nerede?


        İnsanın, kendini  bilme yaşı bilmem kaçtır. O zamana kadar hayat, insanı, anne ve babayla işbirliği içinde güzelce bir yoğuruyor. Hamur kıvamına  geldiği zaman da başlıyor şekil vermeye. Bu şekil verme işlemi ise bir ömür sürüyor. (Sanırım fırınlama işlemi diğer âleme kalıyor.) Kaç yaşına gelirsen gel bir türlü ‘ hah işte ben buyum’  diyemiyorsun. Diyen varsa helal olsun ama ben diyemeyenlerin tarafındayım. Çünkü devamlı kendimi şaşırtmayı başarıyorum. Hakanın takıntısıdır bu, benim kendimi birkaç parçaya ayırmam. Başka türlü kontrol edemiyorum ki hayatı. Bir ucundan tutsam diğer tarafı kaçıyor.

   Nasıl sokağa çıplak çıkamıyorsan, karakter olarak da aynısı geçerli. Topluma -Rol’süz- çıkamazsın. Rolsüz çıplak halini,  bir sen görürsün, onu da kimseye anlatamazsın zaten. Kadınsın, erkeksin, evlatsın, öğrencisin, çalışansın, müşterisin, eşsin, annesin, babasın,komşusun, arkadaşsın, torunsun, osun, busun, şusun….
       Bütün bu rollerin de replikleri ve çerçeveleri bellidir. Kadın dediğin böyledir, erkek dediğin şöyle.. Sistem böyle kurulmuş. Tamam ona bir itirazım yok ama sistem ana hatlarıyla kurulmuş. Ayrıntılar serbest bırakılmış. İnsanoğlu aralardaki boşluları doldurarak, neden kendine eziyet eder ki. Bunu anlamıyorum işte. Topuksuz ayakkabıyı sevmeyen kadın olabilir mi, ya futboldan anlamayan erkek, olamaazzz.
   
     Üniversite döneminde pek giyim kuşama meraklı bir insan değildim. İki ayakkabıyı beş kitap birimine çevirirdim. Her şeyi kitap birimine çevirirdim. Hayata bakışım pek giyim kuşam penceresinden değildi. Okul bitti, çalışmaya başladım. Baktım ki girdiğim dünyada ye kürküm ye deyimi çok kullanılıyor. Cebinde paran olduktan sonra  gerisi bir iki günlük iş. Gittim baştan aşağı, yenecek ne kadar kürk varsa en iyilerinden aldım. Baktım ki insanoğlu kürkün tadını çok seviyor. Ama insanın önceliği bu yönde olmayınca kredi bitiyor, kapsama alanı dışına çıkıyorsun.
     
     Sonra dedim şu iş nedir, ne değildir, ciddi olarak bir bakayım. Baktım ki sektörde kadınlar ikiye ayrılıyor. On iki saat ambalajı düşünmeden yaşayan ama çaba sarf etmeden de kendine bakan kadınlar. Akıllılar, zekiler, kültürlüler, çalışkanlar, başarılılar ama aynı zamanda şık, bakımlı ve güzeller. Saatlerce alışveriş yapmıyorlar, ayakkabıları hayal etmiyorlar, bunlara zamanları da yok ama başarıyorlar.
 Diğer kesim ise, biblo gibi gezen, kadınlığı kendilerinden önce giden güzeller.  Tepeden tırnağa denilen deyimin, gerçek anlamıyla kendileriyle ilgilenen, ansiklopedileri dolduracak kadar marka adı bilen hatunlar. O marka isimlerini bilmek sanıldığı kadar  basit değil ha. En az elli parçanın, en az yirmişer tane markası var. Rujundan , ayakkabısına ıvırından zıvırına kadar. Bunlar da ciddi bir mesai gerektiriyor.
Hele bu konuda uzmanlaşmış bayanlar bir araya geldi mi, aval aval bakar kalırsınız. Zaten başka konuya da zaman kalmıyor ki. ‘Kadın’ denen role sahip varlık, bunlardan da azıcık anlamak zorunda.
      Evlenme dönemine gelince işler değişiyor. Anlıyorsun ki o zamana kadar aşağıladığın bu kültürün önünde diz çöküyorsun. Hangi ucundan başlanacak acaba. Ne var 50 tane farklı eşofman alsan her gün birini giysen. Üzerine de siyah tişört bitti gitti. Olmuyor işte. Neyse kendini düzene sokuyorsun, bakıyorsun ki, bu sektör de zevkliymiş. Kadınsın ya genlerinde var ne de olsa. Tam her şey yoluna girdi derken, hoop hamilesin. Kilolar gelsin, dolaptakiler gitsin. Anne oluyorsun, gelen giden daha çok karışıyor birbirine. Ne eskisi gibisin, ne dokuz aydır olduğun gibi ne de yenisin. Her şey tepetaklak.
   Artık anne rolündesin. İkinci plandasın. Önce meleğin,  sonra sen. Yemekte de, giyinme de de, alışverişte de, uykuda da… Saçını taramaya zamanın yok, kestir gitsin. Takıları kaldır dolaba. Çocuğa batar, çeker, yutar.
   
  Başlıyorsun kendinle didişmeye. Kimsin sen?. Etrafındakiler için normal bir kavga bu. Fısıldaşmalar geliyor arkadan; Loğusa, loğusa dokunmayın, geçer.
   Düşünüyorum; insan kendini anlatırken belirli kalıplara sokmak zorunda. Ben bunu severim , sevmem, düşünce tarzım bu, bakış açım bu, doğrum bu, yanlışım bu. Böyle insanlarla anlaşırım, böyleleri ile hayatta anlaşamam. Önceliklerim bunlar. Eğer evlenirsem kesinlikle bunları yapmam. Çocuğum olursa böyle davranmam. Böyle bir sürü kriterimiz var. Giyimde tarzın olmak zorunda, yemekte zevkin belli olmalı, siyasi fikrin olmak zorunda. Güler yüzlü tanımına girdiysen surat asamazsın, suratsızsan gülünce bir terslik var demektir.  
   
 Sonra günün birinde, kalabalık bir parkta, oturursun bir banka, insanlara bakarken düşünürsün; ‘ben ne yapıyorum’ diye. Bakmışsın ki ‘ben böyle biri olmam’ dediğin kişilerden beter olmuşsun. Kontrolü kaybetmişsin. Doğruların, hayallerin, prensiplerin bir köşeye savrulmuş sen bir köşeye. Nasıl olmuş, ne zaman olmuş, haberin yok.
   Şimdi hata nerde? İnsanoğlu kendini tanımlarken acelemi ediyor. Daha hamur şeklini almadan, ben buyum demek, ne kadar doğru? Ne kadar önyargısız olunabilir? Acaba hayatımızda şartlanmalar  gereğinden fazla mı? Bazen yanlış olduğunu anladığımız kurallarımızı, sırf insanlardan korktuğumuz için, devam mı ettiriyoruz. Daha esnek olsak, hayal kırıklıklarımız, gel-gitlerimiz daha mı az can yakar.
   

Palyaço Kukla


    Bazen bir kelime duyuyorum. O kelime oltaya takılmış balık gibi beynimde zıplayıp duruyor. Alıyorum su dolu kovaya atıyorum. Sonra bir ikincisi takılıyor ve o da kendini kovada buluyor. Sonra hissediyorum ki bu kelimelerin bir ortak yanı var ama ne. Bunlar sanki bir bütünün parçaları ve birleşince çok uzun bir yazı çıkacak ortaya. İş ki ortak bir ipe bağlayabilmekte. Konu dilimin ucunda dolanıyor dolanıyor ama bir türlü kendini dışarı atamıyor. Arkadaşlarımdan birine diyorum, çek çıkar şu konuyu dilimden. Bir cümle söylüyor ve konu erimiş çikolata gibi damla damla akıyor kağıda.

    Bir gün kuzenime kayranın kuklalarından bahsederken bana seninde bir kuklan vardı hatırlıyor musun dedi. O söyleyince şöyle gözümün önünden hızlı bir resim geçti ama hatırlayamadım. Nasıldı dedim. Bilmiyorum ama palyaçoydu sanırım dedi. Hatta gece gündüz onunla dolaşırdın, çok severdin, nasıl hatırlamazsın dedi. İçim cız etti. Oyuncaklarımın çoğunu hatırlamıyorum ama palyaço kuklamı nasıl unuturdum kesin ona hayalimde bir karakter çizmiş, canlandırmıştım ve şimdi  unutarak, ona ihanet etmiş oldum. Nerede onu da bilmiyorum.  Derinlerde bende bir palyaço sevgisi vardır, demek ki oradan geliyormuş hiç fark etmemiştim.
    Kuklalar ne kadar özel oyuncaklar. Hayal gücünü bundan daha güzel geliştirebilecek bir şey olabilir mi acaba.  Çocukların kendilerine ait kurdukları dünyada bence toplumu oluşturabilirler. Bizim de ‘Kayranın Çiftliği’ kuklamız var, birde Aylin ablasının çok uzaklardan gönderdiği inek kuklamız var. Onlarla kurduğumuz hayallerimiz var. Tabi kukla sanatı o kadar kolay bir şey değil. Onu canlandırmak için sizin de geniş bir uydurma kabiliyetiniz olması gerekiyor. Ses tonunuz ne kadar kötü olursa olsun değiştirebilmeniz gerekiyor. Kayranın bakışlarından daha bir şeyler çözemiyorum ama onunla ilgili şöyle bir kriterim var; ağlamadığı ya da surat asmadığı her şeyi, sevme ihtimali yüksek. Bu yemek için de , insanlar içinde , oyunlar içinde ve birçok konu için geçerli bir kriter. Bence kuklaların şansı da yüksek.
   
     Kayradan önce eşimin yiyenlerine hediye olarak  Hacivat – Karagöz kukla paketi almıştık. Kutuyu açıyorsunuz; sahnesi , birçok karakter kuklası , çocuklara yönelik hazırlanmış yazılı diyaloglar,maskeler var. ( çevre bilinci, müzik gibi konularda çok eğitici diyaloglardı) . Akşam ışıkları kapattılar, masa lambasını açtılar, gölgeleme işlemi hazırlandı, seyirciler yerini aldı ve sahne alındı. O zaman, inanılmaz hoşuma gitmişti ve çocuklardaki yeteneği ortaya çıkarmak, öz güveni artırmak için bundan  iyi bir araç olamaz, diye düşünmüştüm. Şimdi aynı setin en büyüğünü Kayraya almak istiyorum. Gerçi o dev kutuyu Baküye nasıl getiririz bilmiyorum ama bir yolunu kesin bulurum. Birde palyaço kuklama kendimi affettirmek için kesin  bir tane almam lazım.
  
    Bu arada iki aya kadar yapbozlara başlıyoruz, yaşasın. Benim üniversite de ve sonrasında en sevdiğim şeydi puzzle yapmak. Her zaman yarım bir yapbozum ve bittiği zaman  hangisini alacağım belliydi. Hep hayal ederdim; umarım evlendiğim zaman, eşim de bundan zevk alır ve beraber yaparız diye. Dileklerim kabul olmuş. Hakanların evine ilk gittiğimde, her oda da ayrı bir puzzle tablo vardı. Hatta o da benim gibi hayal edermiş ve bir tane yapboz almış bunu evlendiğimde eşimle yaparım belki demiş ve saklamış. Bakü ye  gelmek için valiz hazırlanıyor. Anneler havlu, nevresim basmaya çalışıyor, biz de yapbozu tıkıştırmaya. Onlar kızıyor çıkarıyor, biz koyuyoruz. Havlu gitmese de olur ama bunun gitmesi lazım. Kavga gürültü getirdik. Tam beş ayda yapıldı. Benim o zamana kadar ki en zor yapbozum, annemin aldığı ilk yapbozdu. Bir insanın iç organları, hem de en ince damarlarına kadardı. Sonrasında da bu yaptığımız işte.(Akıllı eşim demek ki zor olduğu için saklamış diye de düşünmedim değil. Sandığım kadar romantik olmama ihtimali de var yani). Kayranın oyuncakları konusunda herhalde tek hemfikir olduğumuz nokta puzzle.
 Ben kendimle ilgili birçok konuda, bunun olumlu  etkisi olduğuna inanıyorum. Parçadan bütüne gidebilmek, özellikle sabır, bir şeyin ayrıntısından tamamını hayal edebilmek, bütündeki renk geçişlerini görebilmek, sabırla yavaş yavaş   yaptığınız bir şeyin tamamlandığındaki başarma duygusu. Bir çocuk için bu inanılmaz bir motivasyon nedeni. Ben başardım duygusunu hissettirmek. Bana kalsa bu konu da sayfalarca yazabilirim çünkü bizim hayatımız da önemli bir oyuncak.
  
   Bizim küçüklüğümüz de TV de,  Pazar günleri origami programı vardı. Birileri yapardı biz de arkasından aynısını yapardık. Elişi kağıdından yapılmış bir sürü parçam vardı. 
Çocuklarda ince motor becerisi denilen bir kavram vardır. İnsanlar  öğretmen değilse bu kavramlarla Anne baba olunca tanışır. O zamana kadar çok basit görünen, sanki doğuştan biliniyormuş sanılan, herkesin kolaylıkla yaptığı düşünülen bazı hareketler, aslında çocukların büyük çabaları sonucunda elde ettikleri kabiliyetlerdir. Hatta bazen normalden geç veya erken kazanılabilir. Mesela kağıt kesmek ve yırtmak, çatal kaşık tutmak, kalem tutmak vs gibi basit şeyler o kadar da basit değildir. Bir çocuğun en az 5-6 yaşlarında ayakkabısını bağlayabildiğini öğrendiğimde çok şaşırmıştım. İşte bu becerileri geliştirmek için bir sürü yöntem vardır.
Origami bir çocuk için bulunmaz bir nimet. Hem motor becerilerini hem de matematik zekasını geliştirmek için.
   Matematik öğretmeni olan yakın bir arkadaşım, bir öğrencisinin, derste onu dinlerken devamlı origami yaptığını ve ders sonunda da bitirdiği parçayı ona  hediye ettiğini anlatmıştı. Dolabının bir bölümünü bu parçalara ayırmıştı. Hatta bir gün, annesi gelip;  çocuğunun okulda ‘Matematik ve Origami Bağlantısı’ hakkında bir sunum ödevi aldığını ve bu konuda ona yardım edip edemeyeceğini sormuş. Bu beni çok etkilemişti.
  Bunu duymadan önce başka bir arkadaşımın oğluna origami kitabı almıştım. Çok mutlu olmuştu. Sonra da gidip kendimize almıştım ( Kayra için). Çok bulunmuyor onun için bulduğum yerde alıyorum ki kütüphanemizde bulunsun. Belki ilerde çocuklarla origami partileri yapabiliriz.
  
   Son zamanlarda deli gibi Kayraya Flash kartlar arıyoruz, hazırlıyoruz. Bilgisayardan çıktı alıp plastikle kaplatıyoruz. Bu kartları ara ara kısa süreli göstererek, görsel algısını geliştiriyoruz. Bunlar hayvan, meyve veya farklı basit eşya resimleri. Bir süre sonra birkaç kart arasından sorduğumuzu gösterebilecek. Bunları aradığımı bilen bir arkadaşım, Türkiye den bize eşleştirme kartları getirmiş. Tam istediğim gibi ve çok işimize yarıyor. Akşam Kayrayı uyutunca, Hakan, hadi eşleştirme oynayalım dedi. Ben çok severdim dedim. Bizde çok oynardık dedi. Kartları yaydık yere. Tabi ki o kazandı ama çok eğlendik. Sonrada hafıza oyunu oynadık. 20 kartı sırayla aklında tutacaksın. Bana güvenemedi 12 kart gösterdi. Tabiî ki hepsini de sırayla saydım. Sayamasam o sayacaktı.( Zamanında bana fotografik hafıza tekniklerini öğretmişti ama öğrendiğime pek inanmıyordu sanırım ki hepsini sayınca şaşırdı)
  Hatta bunu Montessori eğitiminde koku tüpleriyle yapıyorlar. On tane aynı şekilde ki kavanoza pamuklar yerleştiriliyor ve ikişer tanesine aynı olmak şartıyla aromatik kokular dökülüyor. Kavanozlar karıştırılıyor ve çocuklar kokulara göre eşleştirme yapıyor. Çocuklarda  birden fazla hafızayı geliştiriyor.
   Aklımdaki kova da  kıvranan beş kelime vardı . Arkadaşıma haydi beyin cimlastiği yapalım dedim, sana beş kelime. Puzzle, origami, kukla, eşleştirme ve koku tüpü.  Ne yapıcaz dedi. Bunlarla ilgili yazı yazılsa, konusu ne olurdu dedim. ” Farkındalığın yeniden oluşturulması” dedi.
Bu kelimeler bana; bir şeylerin, bozularak, parçalanarak, katlanarak, kendi yapısı değiştirilmeden, farkındalığı artırarak, yeniden oluşturulmasını ifade ediyor, dedi.
  Hakana sorduğumda ise  ‘Çocuk ve Zeka’ dedi.
 İkisinin de cevabı doğru ve etkileyiciydi. Benim aklıma gelenleri de bu iki cevapla birleştirince ortaya böyle bir yazı çıktı işte.
   Çocukluğumdan gelen, zevk aldığım oyunların, önce eşimle ortak zevklere dönüşmesi, sonra da oğlumun gelişimi için gerekli ve eğlenceli oyuncaklar haline gelmesi. Sanırım kelimeleri kovadan çıkarabildik.  

Kahve Çekirdeği…

 Melekler dünyaya  doğduklarında, hayata ilk tutunma aracı anne kokusudur. Annelerinin yüzlerini göremezler, seslerini de tanırlar ama anne kokusu onları en çok güvende hissettiren şeydir. İnsanlar onlara hoşgeldin demek için geldiklerinde   ilk olarak koklarlar. Bebek kokusunu sevmeyen olamaz. Onun üzerine sinen koku, gelirken ona eşlik eden meleklerin parfümüdür belki de. Ya da geldiği dünyanın rüzgarı, bilinemez. Ama bu dünyaya ait bir koku olmadığı kesin. Anneleri ve bebekleri bir odaya koysanız ve gözlerini bağlasanız, istisnasız hepsi birbirini bulabilir. Kokularından tabi ki. Her insanın, parmak izi gibi ten kokusu vardır ve bunu en iyi çözen de anneler ve bebekleridir.

Cevizli Ekmek Tadında Sohbetler…

Bakü de bir Çin  restoranı

Küçükken en sevdiğim şeylerden birisi tüplü çikolatalardı. Bitmesin diye yavaş yavaş yemeye çalışırdım. İki üç lokmada bir kapağını kapatır. Damağımda çikolatayı iyice yayar ağzımda bekletirdim O tada doymadan yutmazdım o lokmayı. Sonra kapağı açar ve biraz daha çekerdim içime. En sonunda da demir tüpü altındaki dikişi kalınlığında katlaya katlaya kalanı çıkarmaya çalışırdım Bazen daha da ileri gidip tüpü kesip içini sıyırdığımda olmuştur. Şimdi de ara sıra alışverişe çıktığımızda görüyoruz. Aşkımla birbirimize bakıp gülüyoruz, alalım mı?

   

    Bazı tatlar vardır, damağınızda hissetmeye doyamazsınız. O lokma hiç bitmesin istersiniz. Ağzınızda çevirdikçe çevirirsiniz. Ama bu her zaman yemek olmaz. Bazen bir şarkı olabilir, bir kitap olabilir, güzel bir tatil, karşısında oturduğunuz bir manzaranın verdiği duygu, bazen de güzel bir sohbet. Hepsinin ortak yanı sizde uyandırdığı duyguyu kelimelerle tarif edememek ve  hiç bitmemesini istemektir.

  Arkadaşlarımızı ağırlamayı çok seviyoruz. Kayrayla,  ciddi bir misafir hazırlığı yapamıyoruz tabi ki ama zaten gelen arkadaşlarımız da bunu çok fazla önemseyen insanlar değil. Misafircilik oynamıyoruz yani. İstediğimiz güzel bir çay ve eğlenceli sohbetler.(En azından ben böyle umuyorum) Ama sadece çay da çok boş oluyor bende öğlenden ekmek koyuyorum makineye. Demlene demlene 4 saatte pişiyor cevizli ekmeklerimiz. Yanına güzel bir peynir, dolduruyoruz sehpamıza, çaydanlığı da koyuyoruz yanımıza. Kimse uzak kalıp da konuyu kaçırmasın, konu dağılmasın. Atıyoruz yere minderi. Ekmek, çay muhabbet gırla gidiyor. Çay bitiyor, o arada aşkım sessizce yenisini demliyor hemen.  Çay bitince, konu bitecekmiş gibi geliyor sanki. O bardakta soğusada, dursun önümüzde. Kuru bir ekmek peynirle, konu konuyu açıyor, oradan buraya atlanıyor, arada kahkahalar kopuyor.Herkesin elinde kelimeleri, cebinde  hatıraları, pişti oynuyoruz. Biri bir konu atıyor, diğeri başka kartla aynı konuya pişti yapıyor. Bazen konular yığılıyor ortada. Başı hatırlanmıyor. Sonunda ‘Ekmek çok güzel olmuş’ deniyor ama asıl,  sohbetin tadı, ekmeğin arkasına saklanıyor.

  Oğluşki annesinin gündüz çok yorulduğunu bildiği için, izin veriyor bu kısacık ve  tatlı zamana. Annesi mutlu olunca o da melekleriyle rüyalarında rahat rahat geziyor. Bütün günün yorgunluğu, yerini, beyinde yanan bir sürü ışığa ve damakta kalan çikolata tadına bırakıyor. 
    
  En çok özendiğim şeylerden birisi, belirli bir yaş üzerinde ki akademik insanların bir araya gelip uzun uzun sohbet etmeleridir. Genelde sohbet kitaplardan gider. (Azerice bir deyimdir ‘ sohbet neden gider = konu nedir’ ) Geçenlerde TRT Belgesel de İstanbul un sahaflarını anlatan bir belgesel izlemiştim. Orada bazı âlimlerin haftada bir gün, bir araya gelip, nasıl çay içip  sohbet ettiklerini anlatıyordu. Kıymet bilenler için çok değerli bir karedir ve benim içimde bir şeyleri tırmalayan bir sahnedir, o sohbet sahneleri. Keşke görünmez olup orada bulunabilsem.  

    Artık insanların bir araya geldiğinde siyaset, futbol, işleri, kendilerini övmek, çocuklarının başarıları, alışveriş  gibi sıradan konuların dışında, konuşacak bir şeylerinin olması, nadir görülen bir durum. Çünkü konuşabilecek çok fazla malzemeleri yok.

   Ben beyin jimnastiklerini seviyorum. Kendine güvenen, gerektiğinde yanlış olduğunu kabul eden, karşısındakinin fikrini önyargısız dinleyebilen, fikrini rahatça söyleyebilen, benim bilmediğim konularda bilgisi olan, beyni benden farklı çalışan insanlarla sohbet etmeye bayılıyorum.

   Kayra erken uyuduğu için, bizim dışarı çıkmamız çok zor oluyor ama arkadaşlarımızı  ağırlamaktan  mutlu oluyoruz. Bu akşam da çok sevdiğimiz arkadaşlarımız vardı. Not defterimi almaya üşendim ama sonradan çok pişman oldum. Birbirinden farklı bir sürü konunun tozunu aldık, acizane kelimelerimizin yettiği kadar. Cevizli ekmek ve çay eşliğinde.

   Çocuklar yetişirken, devamlı büyükleri izlerler. Kimi zaman onları taklit ederler. Kimi zaman da sevdikleri bir büyüğün, gözüne girebilmek için, onun sevdiği şeylerle ilgilenirler. Aradan zaman geçer, bakarlar ki nasıl başladıklarını bilmedikleri şeyler hayatlarının bir parçası olmuş. Anne babalar her şeyi bilemez, her konu hakkında bilgili olamaz, her şeyle ilgilenemez. Onların dışında ki en yakın modeller, aile büyükleri ve anne babanın arkadaşlarıdır. Çocuk gözünü açtığında hangi ortamdaysa normali odur.

  Kayranın güzel ve kaliteli bir çemberde büyüyeceğini umut ediyorum. Ona her şeyi öğretemeyiz ama hayatta bir şeyleri kıyaslarken, eline sağlam referanslar ve doğrular verebiliriz. Arkadaşlığın ne olduğunu, paylaşımın ne olduğunu, bizi izleyerek öğrenmesini sağlayabiliriz. Ona güzel rol modeller sunabiliriz.

   Ben arkadaş ve dost yönünden şanslı biriyim sanırım. Bu terimlerin gerçek anlamını anlatacak bir sürü hikayem var. Kimi uzun vadede oluşturulmuş, kimi de kısa bir sürede ama sağlam olan ilişkiler. Kimi aynı ülkede, kimi ise dünyanın diğer ucunda. Aradan ne kadar zaman geçerse geçsin, aynı sıcaklıkta, kelimelerimi korkusuzca paylaşabileceğim  arkadaşlarım var.  Kendimi çok şanslı hissediyorum ve  hepsini çok seviyorum…   

Dörtyol Kavşağında Neler Oluyor?

Parklarımızdan biri
   Bazen sessizce geri çekilir ve dünyaya dışardan bakarsınız. O andaki duygularınızı ifade etmek için, aklınıza gelen fotoğraflar film karelerindendir. Okunulan kitaplar ve izlenilen filmler; farkında olmadan ne kadar çok şey işlenmiş beyin kıvrımlarına. Artık oğluşkiyle park turlarımız belirli bir düzene girdi sayılır. Bakü nün en sevdiğim yanlarından  birisi de parkları. Çok büyük, havuzlu ve bol ağaçlı parkları. Bir iki tanesi de evimize yakın.
Atıyoruz Kayrayı arabasına, dolduruyoruz  cigulisinin bagajını Suyu, yoğurdu, pisisi, benim kitabım, bilgisayarım… ( ciguli; Azerbaycan da, minik serçe arabalara verilen isim.  Bir toplumun, bir araba modeline sevdası üzerine, bir sosyoloji tezi yazılabilir.Çok derin mevzu.)  
  

Yolculuğumuzun birinci etabı, metroya kadar olan bölüm. Bu bölüm de bir sürü insanın  ‘Ayy  bebeğe bak, ne tatlııı, balacaya(küçük) bak, gördünmüü ay caann.. ‘ gibi tacizlerine uğrayarak ilerliyoruz. Özellikle bu genç kızlarda ki  bebek sevdası çok garip.Yanında erkek arkadaşı varken, şirin görünmek için bebek sevmeleri  çok güldürüyor beni. Galiba yanındakine dişiliğini göstermenin başka bir yolu. Hele bir de market maceralarımız var. Markette babası Kayrayı, daha pratik olduğu için  ana kucağında taşır.  Arkamı dönüyorum yoklar!  Her seferinde, geri dönüp onları bir veya birkaç reyon görevlisi kızın, şirin pençelerinden kurtarıyorum. Gerçi ikisi hallerinden pek şikayetçi görünmüyorlar ama.
  Her neyse park gezimizin ikinci etabı metro bölgesi. Burası çok kalabalık olduğu için, ilerlememiz daha zor oluyor. Metrodan çıkan , havasızlıktan boğulmuş gibi hemen bir sigara yaktığı için, o bölüm dumanlı oluyor. Engelli atlama gibi; o adam içiyor kaç, bu taraftan koku geliyor, hızlan, öndeki içiyor, geç. Derken bu bölümü de atlatıyoruz.
  Birinci parka ulaştık sonunda. Bu park daha küçük ve genelde daha kalabalık oluyor. Son bir hamleyle yolun karşısına geçiyoruz ve hedefimize ulaştık. Her tarafı yollarla çevrili, büyük ada parkımızdayız artık. Orta da uzun bir havuz var. Etrafında da banklar ve üç koridordan oluşuyor park. Bizim bankımız, ana koridorda, solda çekirdekçi teyzenin yanında. Bank değişebilir ama ‘çekirdekçi teyzenin yanı’ değişmez.
  İlk buraya oturduğumuz da; ben Kayraya yoğurt yediriyordum, geldi lagaluga bir şeyler dedi hızlı hızlı. Dışardan gören kavgaya geldi zanneder. Bende bi tırstım zaten. Anladı sanırım benim aptal bakışlarımdan anlamadığımı, tekrar etti. Meğer tuvalete gidecekmiş, çekirdeklere bak diyormuş. Bakabilecek misin diye bağırınca, tamam tamam dedim  bakarım. Bir kaşık yoğurt, bir çevir kafayı bak, çekirdekler yerinde duruyor mu. Adamlar falan geçerken ,şöyle tiplerine bir bakıyordum, bunda çekirdekleri çalacak tip var mı acaba diye. Teyze küçük bir kutuyu ters çevirmiş. Üzerine de üç beş çekirdek koymuş oturuyor başında ama tezgah tezgahtır. Sorumluluğumuzu aldık oğlumla  koruduk teyzenin tezgahı. O günden beri de onun yanına otururuz, ama konuşmayız. Sadece ufak bir kafa işaretiyle selamlaşırız. Teyze ciddi, laubaliliği sevmiyor.
 Park çok hareketli. Belirli tipler var. Başta sevgililer. Onlar hemen fark ediliyor, yeni mi eski mi. Ellerini sıkı sıkı tutuyorlarsa, kızın başı utangaç, 45 derece yan olarak öndeyse ve hafif kıkırdıyorsa yeniler demektir. Elele ama aralarından kamyon geçiyorsa, hiç konuşmuyorlar ve birbirlerine bakmıyorlarsa , bir süre olmuş demektir.
    Bir de yaşlı amcalar var. Onlarda ikiye ayrılıyor; volta atanlar ve kız kesenler. Kitap okuyanına pek rastlamadım. Onlarda bi sinirlilik hali mevcut her zaman. Bakışlar hep derin ve sert. Genelde de yalnız oluyorlar. Geçen kitap okuyorum, birisi yaklaştı. Amca 85 civarı, dişlerin hepsi altın. Elinde çanta. Konuştu konuştu bir çoğunu anlamadım. Bak dedi şu koca parkta senden başka kitap okuyan var mı? Bi düşündüm, iyi bir şey mi diyor yoksa kötü bir şey mi? ‘Ben diyorum hep,yazılarımda da yazıyorum, kitap okumak lazım, çok okumak lazım  ama kimse okumuyor’ dedi.  Güldüm, ne söyleyim; o anda ağzıma ilk gelen aptalca cümleyi kurdum. ‘Onlarda okur inşallah bir gün.’
Yaşlıların bebekleri sevmesi çok ayrı bir kare. Sanki bebeklerin geleceklerini okuyorlar. Aralarında öyle anlamlı bakışmalar oluyor ki, kendimi dışarı atılmış, yüzüne de kapı çarpılmış gibi hissediyorum. Uğraşıyorum ama hala aradaki şifreyi çözemedim.  Bakışarak çok şey konuşuyorlar, buna kesinlikle eminim. Biri yolun sonunda, biri başında. Belki hayata dair sırlarını paylaşıyorlar. En merak ettiğim şeylerden birisi, bu bakışmadaki anlam. Hele bazen yaşlı bir amca kayraya elini uzatıyor, sadece parmaklarının ucu değiyor ve ayrılıyorlar. İşte orada bir şimşek çakıyor. Bunu görmek ve yakalamak çok zor.
Parkımızın diğer müdavimleri tabiî ki çocuklu anneler. Tek tük de, babalar diyebiliriz. Babalar çoğunlukla, yürüyebilen, konuşup derdini anlatabilen ve bir şeyler alınca ağlamayı kesen çocukları gezdirmeyi tercih ediyorlar. Annelere bakıyorum, çocuk, arabası, çantası, bazen balonu, topu, döküntüsüyle birlikte geziyorlar. Bebek arabalarının kolunda, altında, her yerinde bir parça asılı veya sıkıştırılmış. Her karesi özenle kullanılmış. Çocuk arabaya binmek istememiş,  kucağında onu taşıyan hem de arabayı iten anneler. Bazen de bebek arabada huzur içinde uyuyor, annesi suratı beş karış, onu gezdiriyor. Kim bilir ne kadar yorgun, ya da bir sürü işi var, nasıl yapsam diye düşünüyor. Kendinden geçmiş bir şekilde de arabayı itiyor.
 Bir seferinde Kayra uyuyor, ben de bilgisayarda yazı yazıyorum. Bir bayan geldi Rusça oturabilir miyim dedi. Başımla izin verdim, önüme döndüm. Hiç konuşmadı. İlginç dedim. Sonra Kayra uyandı. ‘Ben konuşunca aa dedi ben sizi rus sanmıştım Ruslara benziyorsunuz( Rusu okşuyorsunuz) (Benzemek- Azerice: okşamak )’ laf açacak ya. Benim benzemediğim millet yok zaten bu vasıtayla. Sonra başladı hayat hikayesini anlatmaya. Bilgisayardan girdi, anasından, babasından, kocasından, oğlundan çıktı. Parkta tek başına oturan kadına kötü bakıyorlarmış. O da şöyle gözüne yalnız bir bayan kestirip yanına oturuyormuş. O günün talihlisi de biz olduk. Bu arada oğlumu da babasına benzetti. Tanıdığından değil düz mantıktan. Bana benzemiyorsa, ona benziyordur. Akıllıca dimi.
 Bir tarafta havuzdaki fıskiye( Azerice:fantan)lerin sesi, diğer taraftan güvercinler. Ağaçların yeşili, patenle  kayan gençler, insanların uğultusu. Uzaklardan gelen müzik sesleri. Bu hareketin içinde, banklarda sessizce oturup, etrafı izleyen düşünceli insanlar.
Park aslında şehrin, hareketin tam ortasında. Etrafından vızır vızır arabalar geçiyor, hayat akıyor. Ama kendi içerisinde farklı bir dünya. O dünyada olanların asla bir yerlere yetişmek için acelesi yok. Muhtemelen orada oturmaktan daha önemli işleri de yok. Dışarıda çok hareketli ve yoğun hayatı olanlar için parklar sadece şehir bölge planlamanın bir planı. Güzel dursun diye oraya koyulmuş. Aslında tam o gürültünün içerisinde, kimsenin dışardan fark edemediği, çok renkli bir dünya var.
  Bir sonraki hedefimiz, yere serebileceğimiz battaniyeyle gitmek. Öpüşen gençlerden sıra gelip de, bir ağaç altı bulabilirsek oğluşkiyle yerlere serilicez. Bu renkli dünyaya bir de aşağıdan bakalım, neler görünecek…    

Oksijen Yatağına Attım…

Bakü – Nabran

Oğlumu taze ağaç yapraklarıyla doldurulmuş, oksijen yatağına attım.

Yatağını, deniz dalgalarından yaptığım beşiğine yerleştirdim.
Kenarına, yaprakların hışırtısıyla, dalgaların sesinden, dönence iliştirdim.
Uyku meleklerine teslim edip, rüyalara gönderdim…
Başına oturdum, huzurun resmini izledim.
                                                                       Kayranın Annesi
      Gece yarısı karar verdik kaçmaya, sabah yoldaydık. Arkamıza bakmadan Baküden kaçtık. Kendimize bayram hediyesi verdik. Oğluşkinin ilk bayramını kutlamaya, onu ağaçların evine götürdük.
 Oğlum, ağaçlardan gökyüzünün görünmediği, etrafta yeşilin dışında rengin, su sesinin dışında sesin olmadığı ormanlarda uyudu, iki gün. Babamızın hediyesi süper oldu, bizim için.
    Sabah 8 de yola çıktık. Hedef Nabran. Deniz kenarında, Baküye 220km uzaklıkta olan küçük bir ilçe. Etrafı ormanlarla kaplı. Turistik bir merkez de diyebiliriz. Baküden sıkılan insanların, dinlenmek için, kaçamak yaptıkları yerlerden birisi.
  
Azerbeycanın Bakü dışındaki bölgeleri, çoğunlukla, çok büyük değil, inanılmaz yeşil, havası,  suyu temiz, Karadeniz ikliminin devamı gibi. Gıdalar tamamen doğal. O nedenle de genelde biz kahvaltıya gitmeye çalışıyoruz.
  Kayradan önce, ben küçük bir çantayla çıkardım her yere ( gerçi eşim bu konuda hemfikir değil ama neden hiç anlamadım) . Gece karar verdik, sabah yola çıkıcaz. Her zaman, sabahları geç kalırız. Bu nedenle, bu sefer dedim ki, akşamdan her şeyimi hazırlayım, sabah Kayrayı alıp çıkalım. Eğer güzel bir yer bulursak, bir gece de kalırız, diye geçirdik aklımızdan. Evin erkekleri yattı, ben başladım hazırlığa.
    Annem  bayram geceleri sabaha kadar ayakta olurdu. Temizlik yapar, etrafı düzenler, pasta börek yapardı.
     Benden üç yaş küçük bir kız kardeşim var. Biz küçükken, bayram elbiselerimizi annem dikerdi. Üç güne, üç çeşit elbise. Aynı zaman da ikimize de dikerdi. Sabaha kadar makine sesi duyulurdu, heyecanla beklerdik sabaha elbiselerimizi.
  Gece  ben de hazırlık yaparken, o zamanlar aklıma geldi. Bizimkisi de böyle olsun bakalım dedim. Yurtdışın da bayramlar, buruk geçer her zaman. Anlayamazsınız bayramı. Biz bir de Müslüman bir ülke de yaşıyoruz, buna rağmen olmuyor işte.
  Her neyse, bir taraftan çantaları hazırlayım dedim. Kayranın çantası; kısa kollu, yarım kollu, uzun kollu, her şey yedekli, battaniyeleri, ineğimiz, bir iki parça oyuncağımız, çarşafı falan derken 3 çanta oldu. Geçtik mutfağa. Cam rendesi, kaşığı,  biberonları, bardakları, bıçağı, çatalı, yoğurdu, meyvesi, derken bir çanta da onlar etti mi.
Kamerayı, fotoğraf makinesini, bilgisayarı telefonu şarja tak. Onların çantalarını hazırla derken o da tabiî ki bir çanta. E kendimize de  ıvır zıvır derken küçük bir valiz de o etti. Sabah Hakan kalktı kapının ağzında ki, çanta dağına, derin derin baktı bir süre. Keşke o anın fotoğrafını çekebilseydim. Hazır ol da bekliyorum tabiî ki, yiyeceğim lafı. Beklenen cümle geldi ’ Biz arabayla Türkiye ye falan gidemeyiz. Bir gecelik bu kadar çanta ederse… Yok hayatta gidemeyiz.’ Ben hemen bir telaş ‘ Bak anlatayım aşkım şimdi şu çanta daa..’ ‘ Yok aşkım anlatma, kesin hepsi lazımdır, ben indireyim bunları arabaya ‘  Tamam o zaman dedim. O indi, ben de kalanları toparlayayım dedim, biraz daha çıktı tabiî ki. Bu arada Kayranın kendisi, arabası falan manzarayı siz düşünün.
  Neyse bagaj yerleşti ve çıktık yola. 2.5 saatte falan oradaydık. Ormanın içinde küçük bir ırmak, üzerine masalar koymuşlar. Su sesi, her yer yemyeşil, ormanın tam ortası. Ama  küçük bir problemimiz vardı. Arılar. İnanılmaz bir arı istilası. Kürekte üzerlik yakıp getirdiler. Burada üzerliği çok kullanırlar. Nazara, evdeki kötü enerjiye,  kötü kokulara, bir sürü şeye. Çok da ağır bir kokusu vardır. Üzerliğin kokusu başlarda işe yaradı ama bizi arılardan önce kaçıracaktı. 
 Onların bal tabağında ki maceralarını epeyce izledik. Bak bak kanadı yapıştı, o döndü, bu nereden geldi, derken kahvaltı bitti işte.
 Kayra çok mutluydu.  Artık bir çok şeyin farkında. Masa da yemek yeniyor, kayra yemeği seviyor ve masa da bizimle olmak istiyor. Masaya hakim olmak istiyor. Tek tek tabakları inceliyor. Ara sıra bir şeylerin tadına bakıyor. Bir ara, gözleri çatala kilitleniyor. Tabakta bir şeye batırılıyor, hava da uçuyor ve  en son durak babasının ağzı ve Kayra şöyle bir yalanıyor.
  Oğluşki bol bol temiz hava aldı. Ağaçlarla konuştuk, kahramanı Kayra olan masallar uydurduk, arılarla bakıştık ve biz oğlumla salıncakta sallandık. Çok sevdi. Ben korkar diye düşünmüştüm ama korkmadı. Salıncak, bebeklerde ki derinlik ve mesafe kavramlarını oluşturmaya yardım edermiş. Faydalı bir şeymiş. Bizde bol bol faydalandık.
  Ertesi gün de Kubaya geçtik.  Bu bölgeler yazın  inanılmaz güzel oluyor. Bakü yazın çok sıcak ve nemli olduğu için, insanlar buralara kaçıyor.  Zengin insanlar bu bölgelerde ev yaptırıyorlar. Tabi sizin tahmin ettiğiniz evlerden değil, biz onlara şato falan diyoruz yani. Devasal büyük, gösterişli ve pahalı evler.
  Sonbaharda gitmeyi de çok seviyorum ben bu bölgelere. Her yer altın sarısı yapraklarla kaplı oluyor. Masal karesinde gibi hissediyorsunuz kendinizi.
   Akşam yemeğimizi de burada yedik. Gelirken fotoğraf çekimlerimiz ve alışveriş için sık sık durduk. Köy yerleri olduğu için, yiyecekler hem taze hem ucuz.( Yabancıyız diye bizi kazıkladıkları halde, ucuz) Kovanlardan bal aldık, kışın kilosu 6 manata (12tl) çıkan domatesi 30gepik (60kuruş) ten aldık
    Evim evim güzel evim.  Yolculuklarda dönüş yolları, hiç gidişteki kadar heyecanlı olmaz. Zaman bir türlü geçmez ve biran önce eve varmak istersiniz. Bu her ne kadar geçirilen güzel zamana ihanet gibi olsa da, her yolun sonu var işte.
Oğluşki bütün seyahat boyunca hiç sorun çıkarmadı. Çok mutlu, huzurlu ve sakindi. Bazı çocuklar, yolculuklarda çok huzursuz oluyor ama o seviyor.  Saatlerce arabada kaldı, yemek düzeni değişti, hava değişti, bütün gününü bebek arabasında geçirdi ama bütün bunlara rağmen hiç sorun çıkarmadı bebeğim. Alacağımız temiz hava için, ailece geçireceğimiz zaman için, Kayranın ve bizim değişikliğe ihtiyacımız olduğu için bazen düzenin bozulması gerekiyor. Çünkü dönüşümüz daha enerjik, rahatlamış ve mutlu oluyor. Bu da bize uzun süre gidebiliyor. Her insanın özellikle çocukların, ara sıra bu tür ufak kaçamaklara, kesinlikle ihtiyacı var.

Herkes Çörek Ağacının Derdinde!!

Bakü- Nabran
      Bu aralar Kayra’ya yoğunlaşmış durumdayım. Uyku saatlerimi ayarlamaya çalışıyorum ve bu nedenle de yazılarım da aksamalar oluyor. Yoksa, herkesin dört gözle beklediği gibi, hevesimi almış değilim yani. Bu iş artık, benim hayatımın bir parçası oldu. Bloğumu seviyorum. Daha, çok büyük hayallerim de var. Ama hepsi aynı anda olmuyor.  Birini yapsam diğeri kalıyor, birini bulsam başka bir şeyi bulamıyorum. Zaman gerekiyor her şey gibi fikirlerinde pişmesi gerekiyor ki sunumu lezzetli olsun.
   

  
      Çok merak ediyorum; çok fazla sayıda insan klasik şeyler yapmasına rağmen, birileri nasıl aradan sıyrılabiliyor. Başarılı insanlara sorduğunuzda, sabır, azim, çalışmak gibi klasik laflar ederler ama hepsinin, hayatında bir yerde, bir kırılma noktası vardır. O işi uzun yıllardır yapıyorlardır ama kimse farkında değildir. Bir gün gelir aniden, beklemedikleri anda bir olay olur ve birden bire hayallerinin gerçekleştiğini görürler.
Teknik meslekler  için çok da fazla  geçerli bir tanım değil bu aslında. Mesela ben Makine Mühendisi olarak hayatıma devam etseydim, aldığım eğitimler doğrultusunda, başarılı olma tekniklerini  az-çok biliyordum ve zamanlamasını da tahmin edebiliyordum. Uzun vade de olurdu ama beni tatmin edebilecek, güzel bir noktaya gelebilirdim büyük ihtimalle.
 Ama sanat hayatı böyle değil. Ünlü yazarları araştırsanız, hepsinde de bir sürü hikaye vardır ama  klasik olarak, çok uzun seneler sonra keşfedilmişlerdir. Onlar kadar güzel yazan yok mu, tabiî ki var ama onların gökkuşağı çıkmamış.

   Her insanın hayatında mevsimsel dönemler olur. Bir dönem çok güneşlidir, bir dönem çok yağmurlu ve serttir hava. Bu yağmurlardan, sadece birinden sonra, bir gökkuşağı çıkar. Ama bu insanın hayatında, sadece bir defa olur. Eğer insan, o gökkuşağını görür ve altından geçebilirse hayatı değişir. Hayalindekilere kavuşur Kimi göremeyebilir gökkuşağını, kimi görür, nasıl geçeceğini bilemez, kimi ne kadar güzel diye seyrederken kaçırır fırsatı.
  Sanatçıların hayatında ki  gökkuşağı, meslekleriyle ilgili oluyor  çoğunlukla sanki. Yoksa dışarıda binlerce güzel yazan insan var. Bir o kadar resim yapan, müzik yeteneği olan veya daha farklı yetenekleri olan insanlar var. Bunların bir kısmı, yeteneklerini diğer insanlarla   paylaşmak istemiyordur. Kimileri, paylaşmak istiyordur ama cesareti yoktur. Kimilerin de ikisi de vardır, nasıl yapacaklarını bilmiyorlardır. Ne olursa olsun, insan, ona verilmiş bir yetenek varsa, bunu kullanarak, bir şeyler üretmeli. Bir kişiye bile, faydası olacaksa,  çaba harcamalı. Angelika Akbardan bahsetmiştim daha önce bir yazımda. Bir röportajın da ona  soruyorlar ‘ Bu kadar yetenekli olmak, dünya üzerinde, nadir insanların sahip oldukları bir yeteneğe sahip olmak, nasıl bir duygu? ( Bu arada, onun yeteneği, doğadaki sesleri notalara çevirebilmek) Cevabı beni çok etkilemişti. ‘Ben Allahtan gelen enerjiyi insanlara aktarıyorum sadece. Ben bir şey yapmıyorum, sadece aracı görevi görüyorum ve geleni aktarırken benim içim de temizleniyor’ demişti.

       Tüketmeye çok yatkınız. Bir şey gerektiğinde onu elde etmek için elimizde malzeme ve fırsat olmasına rağmen, hemen hazıra yöneliyoruz. Kolay para kazanmak her zaman daha iyidir. Ay sonunda maaşını  alacağına emin olduğun iş varken, neden  kendini geliştirmeye uğraşasın ki. Meslek seçimleri, devlet sistemine göre yapılıyor, kişinin karakterine ve kabiliyetine göre değil. Bütün bunlar da yetenekleri köreltiyor tabiî ki.
Herkes Çörek Ağacının’ derdinde.( Çörek Ağacı= Ekmek Kapısı(Azerice))

  Ben inanıyorum ki, insan, eğer, mutlu olduğu ve severek yaptığı işten para kazanırsa, hayatında aşamayacağı problem yoktur. Aydın Boysan ilk kitabını 63 yaşında yazmış. Şu anda 90 yaşında ve 39. kitabı basılıyor. Bu tür örnekler hiç azımsanamayacak kadar çok.
  Yeter ki insan istesin, hayal etsin, pes etmesin ve gökkuşağını kaçırmasın. Hepsinden önemlisi kim olduğunu bilsin. 

Salonun Ortasında ki Ev

Babasıyla elele

     Üniversite de, kütüphane de ‘Kendinizi listeleyin’ adında bir kitap görmüştüm. Sayfalar bomboş, sadece çizgiler ve numaralar var. Sayfanın üzerinde veya altında da bir cümle. Hayatınızdaki en …… listeleyin. Bütün kitapta her sayfada listelenmesi gereken bir konu var. Aslında fikir süperdi kendini tanımak için ama uygulama da sorun çıkıyordu. Uğraştım ama başaramadım hepsini tamamlamayı. O kitaptan bana hatıra listeleme huyu kaldı…

    

     Genelde not tutmayı severim, her şeyi unuttuğum için, her zaman  bir yapılacaklar listem vardır. Ama şu aralar nerdeyse, listelerin listesini tutmaya başlayacağım.
Oğluşki hazır gıdaya geçti. Yani hayatımda, oğlumdan ilk  ‘Artık bana yetmiyorsun’  cümlesini duymuş oldum.  İştahla yediği, her elma püresinde bu gerçeği suratıma bir kere daha çarpıyor sanki.  Ben içgüdüsel olarak gıdaya geçiş işini, biraz ağırdan alıyordum. Ta ki bugün doktorumuz ‘ Çorbalarınıza et ve et suyu ekleyin’ diyene kadar. ‘Çorba mı ne çorbası, şey biz daha  havuç suyu sıkıyorduk ama   ıııı, ara sıra patates de verdim valla…’ Olmaz dedi, artık sadece süt yetmez.. Bari önce çorbaya geçelim de sonra ete geçelim , dan diye et yedirilir mi küçücük çocuğa yaa..
    Hadi bakalım geldik eve, girdik mutfağa. Önce Kayranın yoğurdunu mayalayalım, sonra karışık meyve suyunu sıkalım. Tabi kendimizi de unutmayalım bizim de vitamine ihtiyacımız var. Hadi onu içirdik derken,  kaçış yok sebze çorbası  yapılacak. Bayağı bildiğin, paşamın menüsü oldu ha. Güzel bir sebze çorbası pişirdik, vitamin deposu. Yalnız şöyle bir şey oldu. Oğluşkinin yediği üç kaşık bizim çorba bi tencere. Ne yapıcam ben bu kadar çorbayı. Tadına baktım fena değil, akşama da çorba yok, biraz un, salça,  baharat,  süper bir çorba olur. Oğluşkinin çorbasına ortak olduk. Bir taraftan da, ben bunu küçük buz kalıplarına koysam dondursam, her seferinde de, iki parça yeter, uzun süre de gider diye de aklımdan geçmiyor değil. Pratiklik had safhada. Yoğurt mayalıyorum küçük bir kavanoza, yine aynı şekilde yediği iki kaşık. Her seferinde de taze olacak. Bizimde günlük yoğurdumuz çıkıyor oğluşki sayesinde.
  Diğer taraftan akşama yemek yapılacak. Yemek yapmaya bayılırım ama geniş zamanda , sakin sakin, uydura kaydıra. Bu şekilde soğanı doğra git , gel çevir, git – gel derken bizim yemek dinlene dinlene uzun bir sürede ortaya çıkıyor. Pek bu tarz yemek pişirmeye alışamadım. Ekmeğimizi de kendimiz pişiyoruz. Sebzelerimiz buhar makinesinde pişiyor derken biz organik beslenmenin doruklarındayız.  Ama bunlar burada yazıldığı kadar hızlı ve kolay olmuyor tabiî ki.
  Evde iki adam, iki menü, tek kadın.  Bu arada bizim ev aktif olarak yaşayan bir ev. Şöyle ki ; bazı evler vardır, saat kaçta giderseniz gidin kitap gibidir. Her eşyanın sabit bir yeri vardır. Belirli bir düzen dahilinde yaşanır, belirli yemekler pişer onun için belirli malzemeler gerekir, dolaplarda her malzemeye bir kavanoz vardır, dolapların içi yüzyıllardır dokunulmamış gibi kalıp halinde durur. Ev kirlenmesin diye yemek pişmez, gereksiz eşya olmasın diye kitap alınmaz, iş çıkmasın diye misafir çağırılmaz, buzdolabında yer kaplamasın diye yeni pişen yemeklerin kalanı acımadan dökülür.
Ben bu evlere ruhsuz ve mutsuz evler diyorum.
   Bizim ev asla böyle olmadı, olması da zor. En basiti bir çekmece baharat vardır, çünkü her yeni duyduğum tarife gerekeli malzeme alınır, sonra fazlası  kalır. Dolapta çoğu  zaman abuk sabuk yiyecekler bulunabilir, denenmek üzere.  Evin her köşesinde ayrı kitap dizileri vardır. Hobilerimden kalan ıvır zıvırın haddi hesabı yok. Fotoğraf makinesi ve video kamera her zaman ortadadır. Hepsini geçtim oğluşki evde cüssesinden çok yer kaplıyor. Eşyaları, oyuncakları, ineği ,koltuğu.  O bir birey çünkü. Evde kendine ait bir yaşam alanı var. Salonun ortasında evi var. Yaşı, küçüklüğü büyüklüğü önemli değil. Tabi  bu yaşayan evin de kendine göre arkasını toplamak gerekiyor. Kontrolümden çıktığı zamanlar pek hoş olmuyor. Kafamla doğru orantılı bu iş. Ev dağınıksa, kafam da dağınıktır, ev toplanıyorsa kafam da yavaş yavaş toplanıyor demektir. Kafam dağılınca da ev büsbütün dağılıyor tabiî ki…..
        İşin en nefret ettiğim tarafı ise o kadar uğraştan sonra yemek masaya koyulur, beyler yemeklerini yerler ve biri hemen geliyorum der kaçar, diğeri de uykum geldi , uyut beni diye mızıldar, mutfak beni topla diye bağırır. Ben acınacak halde . … Saatlerce uğraş didin arkanı dön bak, her şey başladığın noktada ama herkes mutlu.
       
       İşte, her şey hareket halinde olunca, devamlı iş listesi olmak zorunda, yoksa sucu ziyayı aramayı unutuyorsunuz ve evde bir damla su kalmıyor. Sonra ortada, devamlı, tamam yapacağım, unuttum, aklımda ama zaman bulamadım,  diyen bir insan oluyorsunuz.  Kadın olmak zor zanaat ben size söyleyeyim…

Sokağın Ahengine Bıraktık Ruhlarımızı

Çanakkale
Son zamanlarda, tepsiyle, önüme farklı hayatlar sunuluyor. Ya da ben kendi penceremi hafif aralamış durumdayım hava gelsin ,  havayla birlikte farklı kokularda dolsun içeri diye.
 
Bazen olduğunuz yerden kımıldamak istemezsiniz. Özellikle yorgun ve zayıf hissettiğiniz zamanlarda . Kendinizi, en güvende hissettiğiniz noktaya, çakılır kalırsınız. Sizin dışınızda dünya akar gider. Ara sıra dışarı kafanızı  uzattığınızda ise, sizin miskinliğinize nispet, dışarıdaki hızdan başınız döner. İçeri nasıl kaçtığınızı bilemezsiniz.
     Eğer birileri sizin kolunuzdan çekip çıkarmazsa dışarı, ya da kafanıza balyozla vurmazlarsa, kolay kolay da çıkamazsınız. Bu kaçış, soğukta yavaş yavaş donmaya benzer. Ne zaman kendinizi kaybettiğinizi anlamadan, tatlı bir uykuya dalarsınız. Siz o mekandan çıkmadıkça uyuşursunuz ve bir süre sonra çıkmak isteseniz de bir güç tutar sizi. Bir süre sonra ise dört duvarda, yeni bir dünya kurmuşunuzdur ve artık dışarıya ihtiyaç hissetmezsiniz. İşte o tatlı uykudasınız.
  
Hayatın belirli dönemlerinde her insan yaşar bunu. Ama hep birileri iter ve çıkarır ya da can havliyle kendinizi atarsınız dışarı. Ben de , işte  kendime gelmek için önce pencereyi açtım. Hava geldi, kendime geldim biraz. Sonra çok sevdiğim bir arkadaşımın farkında olmadan kurduğu bir cümle, kafamda balyoz etkisi yarattı. ‘ Kayranın; sokağın, dışarının ahengini hissetmeye ihtiyacı var, sen ne yapıyorsun, hemen hazırlan ve dışarı çıkar onu’ Tabi o biraz  daha nazik söyledi bunu ama bende yarattığı etki sert oldu. İçimdeki annelik vicdanının tam merkezine parmak basınca zıplattı beni. Bunu bu zamana kadar çok insan söyledi tabiî ki. Zaten kendimle olan vicdan harbinin tam ortasına denk gelince söylenilenler, bomba etkisi yarattı, savaş alanında. Attık kendimizi dışarı oğluşkiyle. Sokağın ahengine bıraktık ruhlarımızı ve bedenlerimizi. Farklı insanları gördük , ağaçları, rüzgarı , yağmur etkisi yaratan klima sularını hissettik.
 
 Penceremizden de değişik kokular dolmuş içeri, biz gerçek hayattayken. Tanımadığımız insanlar gelmiş, gitmiş biz yokken. Bana ve oğluşkiye selam bırakmışlar.
İnsanları merak ediyorum. İzliyorum, düşünüyorum, tahmin ediyorum. Genelde çoğunluk kendi gibilerden bir çember oluşturmuş etrafına ve oturmuş çemberin göbeğine. Ne dışarıyı görüyor, ne de farklılığın farkında. Siyah beyaz fotoğraf çekenlere bakıyorum, oldukça renkli insanlar hep, renkli çekenler ise daha çok gerçeği siyah beyaz yaşayanlar, renk arayanlar. Bu tezatlık çok net görünüyor makinenin vizöründen.
 
Hayallerin çoğu fabrikasyon olmuş. Bahçeli bir ev, havyanlar, doğa , orman, deniz. Diğer tarafta, bunların merkezinde yaşayanlar da; şehir, hareket, teknoloji istiyor. Aynı yapıdakiler birbirini çekiyor, hayatlar aynada ki yansımalardan izleniyor. Sorunu olan akıl danışamıyor çünkü, karşıda ki de aynısını  yaşıyor.Hayali olan ortaklaşa kuruyor.
  Bazen öyle insanlar çıkıyor ki karşıma; işte diyorum, aradığım bu. Ama genelde hep tesadüf eseri ve kısa süreli tanıyabiliyorum onları. Önce hayran oluyorum hepsine. Onlardan ayrıldığım zaman, şimşekler çakıyor gözlerimde. Kafamdakileri unutmamak için aşkıma not tutuyorum.( Eğer çok heyecanlıysam ve bir şeyler yakalamışsam , o anda yazamadığım ve unutmamak için aklımdakilerin hepsini anlatıyorum eşime. Düşünmeden, arka arkaya diziyorum kelimeleri. O da anlıyor  bunu ve sessizce dinliyor beni. Düşüncelerimi sese dönüştürüp , sabitliyorum. Aşkıma not tutuyorum, o da saklıyor.) Orada konuşulanları, repliklere dönüştürüp tekrar ediyorum, altlarına yorumlarımla not düşüyorum. Unutulmaması gerekenlere kalın şeritler çiziyorum. Evet, işte böyle yaşamlar var biliyordum, hayalimi kanıtladım, herkes aynı şekilde yaşamıyor, hayatı renkli yaşayıp renkli fotoğraf çeken de var.
Birilerinin param olunca yaparım, zamanım olunca yaparım, imkanım olunca yaparım, çocuklar büyüyünce yaparım, emekli olunca yaparım diye erteledikleri hayatları, bunları yaşarken, diğer yandan çok fazla çaba sarf etmeden , kendilerini yıpratmadan yaşayanlar da var. Karı koca aynı hayalleri paylaşan, aynı heyecanları seven,  birlikte çılgınlık  yapabilen, bazen birlikte bencil olabilen, hiç bir şeyi abartmadan, gerektiğinden fazla anlam yüklemeden yaşayan insanlar da var, ben onları seviyorum.
     
     Hayatının önemli bir bölümünde ciddi bir kariyer yapmış, geç olmadan ne istediğinin farkına varıp, anında her şeyi bir kalemde silip, basit ama sevdiği işi yapan ve bundan da para kazanan insanlarda var. Bize  hayat hep ciddi, olmazsa olmazları olan, savaş halinde tüketilen, önce çalış, para kazan, sonra yersin felsefesinde dayatıldı. Çocuğunun üniversite sınav sonucunu bekleyen çoğu anne-baba da , ‘iyi bir bölümle hayatı kurtulacak’ anlayışı hakimdi, Hala da çok bir şey değişmedi. Ben bu düşünce yapısını sevmiyorum. İnsanların, kendilerini tanıyarak  yetiştirilirlerse, , beklentilerinin de daha az olduğu ve tatmin seviyelerinin düşük olduğu bir hayatla, mutlu olabileceklerine inanıyorum. Bu felsefeyi kendi hayatımıza nasıl uygulayacağımızı bilmiyorum ama Kayranın bu şekilde büyümesini çok istiyorum.
   
    Bunun içinde kafamızı kapıdan çıkarıp, sokağın ahengini hissetmeliyiz ve hayatın bizim dışımızda akıp gitmesine izin vermemeliyiz oğlumla. Babamızın hep bizim arkamızda olduğunu hissederek.