4/11/2026

ALIŞKANLIK

Günlerden çarşamba, saat sabah dokuz. Her zamanki gibi çocuklar okula, ben de kahvemi alıp masama geçtim. Bir saat yazarım, ardından spor başlıyor; salonun ikinci bölümünde.

En son pazar öğlen girdim eve. Bugün çarşamba. Yani üç gündür dışarı çıkmamışım. Esra sordu nedenini. Dedim: “Yalnızlığa teslimiyet.”

“Zorunluluktan mı, tercih mi?” diye sordu.

“Seçeneklerin azlığı, seçiciliğin çokluğu tercih zorunluluğunu doğuruyor galiba,” dedim.

Bence durumun en net izahı bu. Üstelik bu hâlimden mutluyum.

Alışkanlık mutluluk getirir mi acaba? Rutini olan, beklentilerini belli bir seviyede tutup karşılandığına da ikna olan insanlar mutluluk benzeri bir duygu hissediyorlar sanki. Tabii ben ne psikoloğum ne de felsefeci. Teknik adını (ki varsa tabii) bilmesem de o duyguyu tanıyorum.

Bu duygunun bir ucu öğrenilmiş çaresizliğe de gidiyor. Yaş ve olgunlukla da ilintili. Yani türlü kombinasyonlar için farklı etkenler düşünülebilir.

Anadolu’daki kadınla büyükşehir kadını arasındaki en büyük farklardan biri de bu gibi geliyor bana. Biri tehlikesini, zorluğunu, acısını bildiği güvenli alanında mutludur. Sorsan, “Mutlu musun?” diye, duraksar. Önce kafasında mutluluğun tanımını arar, sonra “Çok şükür,” der. Daha beteri gelmedikçe iyiyizdir.

Batılı şehir kadını ise elindeki listeyi tıklama peşindedir. Mutlu olması için gerekli şeylerin listesi… Tabii bunların çoğunun parayla da ilişkisi vardır. İki uç örnek geliyor gözümün önüne. Çünkü iki çeşit kadını da iyi tanıdım.

Alışkanlığın verdiği duygu mutluluktan ziyade güvenlik ve huzurdur. Az enerji harcamak, sakinlik, durağanlık bir yaştan sonra mutlu eder insanı. Burada kritik değişken yaş galiba.

Bir yaşa kadar insan toplayıcı. Bu yüzden geniş alanlara, farklı insanlara, deneyimlere ihtiyaç duyuyor. Bir yaştan sonra ise bunun bir sonunun olmadığını ve enerjisinin azaldığını hissediyor. Elindekileri tasnif etme ihtiyacı duyuyor.

James Hollis’in Yaşamın İkinci Yarısında Anlam Arayışı diye bir kitabı vardı. Gerçekten çok güzeldi. Orada insanın hayatının ikinci yarısında kazandığı avantajları anlatıyordu.

Ben bir kadının ruh yaşını naneyi yıkayışından anlarım. Bu göstergeye göre ben henüz düşündüğüm seviyeye ulaşmadım. Her ne kadar münzevi bir hayat yaşasam da daha o seviyede değilim.

Salonu parselledim. Yazı masası, resim masası, örgü ve okuma koltuğu, spor alanı, film izleme köşesi… Kısa bir süre öncesine kadar çoğunu masamda yapıyordum. Bu aralar az biraz açıldım. 🙂

Üç tane yazı düzenlenmeyi bekliyor. Elimde Jung’un Kundalini Yoga kitabı var; artık bugün yarın bitmesi gerek. Yeni kitaplar sırada. Örgü örerken İnce Memed‘i dinliyorum. Anca bu yaşıma kısmet oldu. Yıllardır okuyamadığım için eksikliğini hissettiğim bir kitaptı. Zamanı buymuş. Şimdi daha farklı bir gözle okuyabiliyorum. Bu beni mutlu ediyor.

Yani demem o ki benim işim okumak, yazmak, bir de elimden geldiğince güzel yaşamak…